Espirulina azul: qué es, a qué sabe y cómo usarla
Blauwe spirulina is zo'n ingrediënt dat je één keer in een filmpje ziet en nooit meer vergeet: een elektrisch blauw poeder dat een glas melk een kleur geeft die onmogelijk lijkt voor iets natuurlijks. En dan komen de vragen. Is het hetzelfde als de bekende groene spirulina? Hoe smaakt het? Hoeveel gebruik je? En waarom krijgt de een een stralend blauw en de ander een troebel grijs?
Deze gids beantwoordt al die vragen vanuit de praktijk: wat we hebben geleerd door elke dag drankjes te maken met blauwe spirulina.
Wat blauwe spirulina precies is
Spirulina is een microscopisch kleine cyanobacterie, Arthrospira platensis, die in zoet water wordt gekweekt en tot poeder wordt gedroogd. Dat is het poeder dat je kent: donkergroen, bijna zwart, met een sterke geur.
Blauwe spirulina is geen andere alg en ook geen apart gekweekte variëteit. Het is een extract van diezelfde spirulina. Uit het groene poeder wordt één enkel wateroplosbaar pigment gehaald, fycocyanine, en al het andere blijft achter: het groene chlorofyl, de vezels, het vettige deel en (dit is wat telt in de keuken) bijna alle geur.
Anders gezegd: groene spirulina is de hele alg; blauwe spirulina is één pigment dat uit die alg is geïsoleerd. Daarom is de kleur zo zuiver, en daarom ligt de kiloprijs hoger: er zijn veel kilo's alg nodig om één kilo extract te maken.
Waarom het blauw is en niet groen
Spirulina bevat twee pigmenten tegelijk: chlorofyl, dat groen is, en fycocyanine, dat blauw is. In de hele alg overheerst het chlorofyl en verbergt het het blauw volledig, zoals een paar druppels zwarte inkt een glas blauw gekleurd water onzichtbaar maken.
Haal je alleen de fycocyanine eruit, dan verschijnt de kleur die er al die tijd al was. Dat blauw is geen toegevoegde kleurstof: het is het eigen pigment van de alg, geconcentreerd. Op de ingrediëntenlijst van onze blauwe spirulina staat één regel, en dat is die.
Hoe blauwe spirulina smaakt
Dit is de vraag die we het vaakst krijgen, dus hier het eerlijke antwoord: naar heel weinig.
Verwacht je de smaak van groene spirulina (die zilte ondertoon van zeebodem en gedroogd zeewier die je moet wegstoppen onder banaan en cacao), dan sta je voor een verrassing. Als je het groene deel uit de alg haalt, gaat bijna alle smaak mee. Wat overblijft is een heel neutraal, licht mineraal profiel, met een verre herinnering aan zeewater die de meeste mensen niet herkennen als je het ze niet vertelt. In een drankje met melk en een beetje zoetheid verdwijnt het.
Dat heeft een heel handig praktisch gevolg: blauwe spirulina gebruik je voor de kleur, niet voor de smaak. Je kunt een limonade, een yoghurt of een vanilleshake blauw kleuren zonder dat de smaak verandert. Met groene spirulina is dat onmogelijk.
Zoek je een blauw dat ook smaak geeft, dan heb je een ander ingrediënt nodig: de vlindererwtbloem, met een zachte, groene, kruidige toon. Verderop vergelijken we de twee.
Hoeveel je gebruikt: minder dan je denkt
Fout nummer één is te veel gebruiken. Fycocyanine kleurt enorm sterk, en een volle schep geeft geen mooier blauw maar een ondoorzichtig, bijna inktachtig blauw dat in de mond aards wordt.
- Eén glas (250 ml): tussen 1/4 en 1/2 afgestreken theelepel. Begin met 1/4.
- Een pastelblauwe latte: het puntje van een theelepel, nauwelijks meer.
- Bakken of glazuur: net zo weinig, en altijd eerst opgelost in een paar druppels koud vocht.
Los het altijd apart op, in een beetje koud vocht, voordat je het bij de rest voegt. Strooi je het direct in een vol glas, dan ontstaan er klontjes die pas in je mond uiteenvallen en de minerale smaak in één keer afgeven.
Warmte en citroen: wat de kleur dooft
Fycocyanine is een kwetsbaar pigment. Drie dingen tasten het aan, en het is goed om ze te kennen voordat je het product de schuld geeft:
1. Warmte
Boven ongeveer 60 °C begint het blauw om te slaan naar dof groen en daarna naar grijs. Daarom is blauwe spirulina een ingrediënt voor koude drankjes: limonades, smoothies, iced lattes, yoghurt, ijs. Wil je een warm drankje, verwarm de melk dan eerst, laat hem iets afkoelen en roer het poeder er pas op het eind door, van het vuur af. Een stoompijpje van de espressomachine op volle kracht maakt het in één keer kapot.
2. Licht en tijd
Een bereid drankje dat je laat staan, verliest binnen een paar uur aan intensiteit. Maak het dus vlak voor het drinken. Bewaar de pot gesloten in een donkere, droge kast.
3. Zuur, tot op zekere hoogte
Hier zit een interessante nuance. Fycocyanine kan redelijk goed tegen een licht zure omgeving (een blauwe limonade werkt), maar met veel citroensap en warmte breekt het af. En het wordt niet roze: dat doet een ander ingrediënt.
Blauwe spirulina of vlindererwtbloem: welke waarvoor
Het zijn de twee natuurlijke blauwtinten in de keuken en ze worden voortdurend door elkaar gehaald, maar ze gedragen zich heel verschillend.
| Blauwe spirulina | Vlindererwtbloem | |
|---|---|---|
| Wat het is | Pigment gewonnen uit een alg | Hele gemalen bloem (Clitoria ternatea) |
| Kleur | Elektrisch blauw, intens en ondoorzichtig | Indigoblauw, doorschijnender |
| Smaak | Bijna geen, licht mineraal | Zacht groen en kruidig |
| Met citroen | Blijft blauw | Wordt roze en violet |
| Ideaal voor | Kleuren zonder de smaak te veranderen | Kleurverandering |
Belooft een recept dus dat de kleur verandert als je citroen toevoegt, dan is het niet met spirulina gemaakt: blauwe spirulina blijft blauw.
Wil je de partytruc – een drankje dat waar iedereen bij is van blauw naar roze gaat –, dan heb je de vlindererwtbloem nodig. We leggen het stap voor stap uit in ons recept voor blauwe limonade en in de kleurwisselende chemie van de clitoriabloem.
Wil je een stabiel blauw dat niet verandert en dat je niet proeft, dan is het spirulina.
Zo kies je blauwe spirulina
De kwaliteitsverschillen op de markt zijn groot en de verpakking vertelt je niet altijd alles. Let op drie dingen:
- De ingrediëntenlijst. Er zou maar één ingrediënt op moeten staan. Zie je maltodextrine, zetmeel of ‘kleurstof’, dan betaal je voor extract en krijg je vulmiddel.
- De werkelijke kleurkracht. Met een zwak extract heb je drie keer zoveel poeder nodig voor hetzelfde blauw, dus de goedkope pot is per glas duurder en je proeft hem meer.
- Herkomst en analyses. Spirulina wordt in water gekweekt, en daardoor is controle op zware metalen onmisbaar. Vraag naar de analyses per partij of zoek ze op.
De onze is puur extract, zonder vulmiddelen, als fijn poeder, en het is ook een van de ingrediënten van onze Blue Matcha Blend. Je vindt hem hier: blauwe spirulina in poedervorm.
Zoek je een roze dat zich net zo gedraagt, vrijwel zonder smaak, dan is roze pitayapoeder de tegenhanger: we leggen het uit in roze pitayapoeder: natuurlijke kleur in de keuken.
Drie makkelijke manieren om te beginnen
- Blauwe limonade. Koud water, het sap van een halve citroen, een scheutje siroop en 1/4 theelepel die je apart hebt opgelost. IJs op het laatst.
- IJskoude blue latte. Los 1/4 theelepel op in een bodempje koude melk, roer goed en giet het over een glas melk met ijs. Het kleurverloop ontstaat vanzelf.
- Yoghurt of ontbijtbowl. Een puntje van een theelepel door naturel- of kokosyoghurt, roeren tot het egaal is. Fruit erop.
In alle drie de gevallen: koud, een kleine hoeveelheid en eerst opgelost. Dan heb je nooit meer klontjes of een treurig blauw.
Veelgestelde vragen
Hoe smaakt blauwe spirulina?
Naar heel weinig. Omdat het een extract van het pigment is en niet de hele alg, verliest het bijna alle smaak van groene spirulina. Wat overblijft is een heel neutraal, licht mineraal profiel dat je in een drankje met melk of een beetje zoetheid vrijwel niet proeft. Juist daarom gebruik je het om kleur te geven zonder de smaak te veranderen.
Is het hetzelfde als groene spirulina?
Nee. Het komt van dezelfde alg, Arthrospira platensis, maar groene spirulina is de hele gemalen alg en blauwe spirulina is maar één van haar pigmenten, fycocyanine, gescheiden van de rest. Daarom verschillen kleur, smaak en prijs.
Hoeveel blauwe spirulina doe je in een glas?
Tussen een kwart en een halve afgestreken theelepel op 250 ml. Begin het liefst met een kwart: het kleurt veel sterker dan je zou denken, en met te veel krijg je een ondoorzichtig blauw en een aardse nasmaak.
Kun je het verwarmen?
Liever niet. Boven ongeveer 60 °C slaat het blauw om naar dof groen en daarna naar grijs. Voor een warm drankje verwarm je eerst het vocht, laat je het iets afkoelen en roer je het poeder er op het eind door, van het vuur af.
Waarom is mijn drankje groenig of grijs geworden?
Bijna altijd door de temperatuur: het vocht was te heet. De twee andere gebruikelijke oorzaken zijn dat je het uren van tevoren hebt gemaakt, want de kleur verbleekt door tijd en licht, of dat je het poeder direct in een vol glas hebt gestrooid in plaats van het apart op te lossen.
Kun je het met matcha combineren?
Ja, en dat is een van de mooiste manieren om het te gebruiken. Een groene matcha met een straaltje blauwe melk geeft een prachtig kleurverloop. Houd er wel rekening mee dat als je de twee poeders helemaal mengt, groen en blauw samen een tint geven die naar turquoise neigt.
Waar koop je blauwe spirulina in Europa?
We versturen vanuit Spanje: binnen 1-2 werkdagen op het Spaanse vasteland en binnen 2-4 werkdagen naar de rest van Europa. Je vindt het op de productpagina van blauwe spirulina in poedervorm, met de ingrediëntenlijst en het beschikbare formaat.
